ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
209
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) اما خانهء ارقم در مدينه در محلهء بنى زريق بود و قطعه زمينى است كه پيامبر ( ص ) به او لطف كردند . واقدى از عبد الله بن جعفر ، از سعد بن ابراهيم و محمد بن صالح از عاصم بن عمر بن قتاده نقل مىكند * رسول خدا ( ص ) ميان ارقم بن ابى ارقم و ابو طلحه زيد بن سهل عقد برادرى ايجاد كرد . گويند ، ارقم در جنگ بدر و احد و خندق و ديگر جنگها همراه پيامبر ( ص ) بود . واقدى از عمران بن هند ، از پدرش نقل مىكند * چون مرگ ارقم فرا رسيد وصيت كرد كه سعد بن ابى وقاص بر او نماز گزارد . در آن هنگام مروان بن حكم از طرف معاويه حاكم مدينه بود و سعد بن ابى وقاص در كاخ خود در عقيق بود . مروان گفت : آيا بايد جمع كردن جنازه مردى از اصحاب رسول خدا را براى خاطر كسى كه نيست به تأخير انداخت ؟ و خواست بر او نماز بگزارد ولى عبيد الله بن ارقم نپذيرفت ، و بنى مخزوم هم همراه او ايستادگى كردند و ميان ايشان گفتگويى هم درگرفت و در اين هنگام سعد رسيد و بر جنازهء او نماز گزارد و اين در سال پنجاه و پنج هجرت و در مدينه بود و ارقم به هنگام مرگ هشتاد و چند ساله بود . شماس بن عثمان ابن شريد بن هرمىّ بن عامر بن مخزوم نام شمّاس عثمان است و از درخشندگى چهرهاش او را شماس مىناميدهاند ، مادرش صفيه دختر عبد شمس بن عبد مناف بن قصىّ است و مادر مادرش ضيريّه دختر ابو قيس بن عبد مناف بن زهرة بن كلاب است كه مادر ابو مليكه هم هموست . محمد بن اسحاق در نسب شماس سويد را هم افزوده است و حال آنكه هشام كلبى و واقدى از سويد نامى نبردهاند . فرزندان شماس عبارتاند از عبد الله كه مادرش ام حبيب دختر سعيد بن يربوع بن عنكشة بن عامر بن مخزوم است و ام حبيب از مهاجران نخستين به مدينه است ، شماس از كسانى است كه به نقل محمد بن اسحاق و واقدى در هجرت دوم اصحاب به حبشه شركت داشته است ولى موسى بن عقبه و ابو معشر از او نام نبردهاند . واقدى از عمر بن عثمان ، از پدرش نقل مىكند * چون شماس بن عثمان به مدينه